ฝีดาษวานร 470 ราย เสียชีวิต 3 ผื่นแบบนี้รีบหาหมอ
ตัวเลขเพิ่มจาก 139 รายกลางเดือนกรกฎาคม อ่านจบแล้วคุณจะรู้ว่าผื่นแบบไหนต้องไปตรวจ ทำไมรูปถ่ายบอกไม่ได้ และควรโทร 1422 เมื่อไร
ไปที่หัวข้อ
ผื่นแดงเม็ดเล็ก ๆ ที่ขึ้นหลังจากมีไข้มาสองสามวัน คนส่วนใหญ่มักคิดว่าเป็นผื่นแพ้ หรือรอดูอีกสักพักว่าจะหายเองไหม ยิ่งถ้าผื่นขึ้นในที่ลับอย่างอวัยวะเพศหรือรอบทวารหนัก หลายคนก็ยิ่งลังเลที่จะไปหาหมอ แต่ถ้าผื่นนั้นเป็นฝีดาษวานร ระหว่างที่เรารอ เชื้อก็ส่งต่อถึงคนใกล้ตัวได้ผ่านการสัมผัสและของใช้ที่ใช้ร่วมกันในบ้าน
กรมควบคุมโรคออกข่าวเมื่อวันที่ 3 พฤศจิกายน 2026 ว่าตั้งแต่ต้นปีถึงวันที่ 31 ตุลาคม ไทยมีผู้ป่วยฝีดาษวานรสะสม 470 ราย และเสียชีวิต 3 ราย นายแพทย์มณเฑียร คณาสวัสดิ์ อธิบดีกรมควบคุมโรค ขอให้ทุกคนสังเกตผื่นหรือตุ่มที่ผิดปกติ และไปพบแพทย์โดยไม่ต้องรอให้ผื่นกระจายทั่วตัว เพราะโรคนี้ตรวจพบได้และรักษาได้ ตัวเลขนี้ขยับขึ้นเร็วในครึ่งหลังของปี เมื่อเทียบกับ 139 รายที่กรมควบคุมโรคนับได้ในช่วงวันที่ 1 มกราคมถึง 18 กรกฎาคม 2026 ตามข่าวของ Thai PBS เท่ากับว่าในราวสามเดือนครึ่งหลังจากนั้น มีผู้ป่วยใหม่มากกว่า 300 ราย
ฝีดาษวานรติดกันผ่านการสัมผัสใกล้ชิดและของใช้ร่วมกัน
ฝีดาษวานร หรือ mpox เป็นโรคติดเชื้อไวรัสที่ทำให้มีไข้และมีผื่นตามผิวหนัง เชื้อติดกันได้สามทาง คือการสัมผัสใกล้ชิดกับผู้ป่วย การมีเพศสัมพันธ์ และการสัมผัสของใช้ที่เปื้อนสารคัดหลั่งหรือสะเก็ดแผลของผู้ป่วย ลองนึกถึงผ้าเช็ดตัวผืนเดียวที่แขวนไว้ในห้องน้ำแล้วคนในบ้านหยิบใช้ต่อกัน หรือผ้าปูที่นอนที่คนป่วยนอนมาทั้งคืน ของเหล่านี้คือทางหนึ่งที่เชื้อไปถึงคนในบ้านได้โดยไม่มีใครรู้ตัว
ใครก็ติดโรคนี้ได้ถ้ามีประวัติสัมผัส กรมควบคุมโรคย้ำว่าการป่วยไม่ใช่เรื่องน่าอาย และขอให้ทุกฝ่ายไม่ตีตราหรือรังเกียจผู้ป่วย แพทย์และเจ้าหน้าที่ถูกขอให้ดูแลด้วยความเข้าใจและเก็บข้อมูลผู้ป่วยเป็นความลับ กลุ่มที่ต้องระวังเป็นพิเศษคือคนที่ภูมิคุ้มกันต่ำ หญิงตั้งครรภ์ และเด็กเล็ก เพราะมีโอกาสเกิดภาวะแทรกซ้อนมากกว่าคนทั่วไป และต้องให้แพทย์ประเมินอย่างใกล้ชิด
ไข้มาก่อน แล้วผื่นค่อย ๆ เปลี่ยนเป็นตุ่มน้ำ ตุ่มหนอง และสะเก็ด
อาการช่วงแรกคือมีไข้ ปวดศีรษะ ปวดหลัง ปวดกล้ามเนื้อ และต่อมน้ำเหลืองโต อาการชุดนี้คล้ายไข้ธรรมดาจนหลายคนยังไม่คิดถึงโรคอื่น จากนั้นจึงมีผื่นหรือตุ่มขึ้นตามผิวหนัง ใบหน้า อวัยวะเพศ หรือทวารหนัก สิ่งที่ทำให้ผื่นของโรคนี้ต่างจากผื่นแพ้ทั่วไปคือมันเปลี่ยนไปเป็นลำดับ เริ่มจากจุดแดงนูน กลายเป็นตุ่มน้ำใส แล้วเป็นตุ่มหนอง ก่อนจะแห้งและตกสะเก็ดในที่สุด
แต่ไม่ใช่ทุกคนจะมีอาการครบตามตำรา บางคนมีตุ่มแค่ไม่กี่เม็ด และบางคนมีอาการปวดรอบทวารหนักเป็นอาการเด่น คนที่รอให้อาการครบก่อนค่อยไปหาหมอจึงอาจรอนานเกินไป กรมควบคุมโรคจึงแนะนำว่า ถ้ามีผื่น ตุ่ม หรือแผลที่ผิดปกติ โดยเฉพาะหลังจากใกล้ชิดกับคนที่มีอาการคล้ายกัน ให้ไปพบแพทย์ได้เลย
รูปถ่ายผื่นบอกไม่ได้ว่าเป็นฝีดาษวานรหรือไม่
หลายคนอยากถ่ายรูปผื่นส่งให้เพื่อนหรือค้นในอินเทอร์เน็ตก่อน แต่ตุ่มของฝีดาษวานรหน้าตาคล้ายเริมและอีสุกอีใสมาก จนการดูด้วยตาหรือดูรูปถ่ายยืนยันโรคไม่ได้ แพทย์ต้องดูอาการ ถามประวัติการสัมผัส และส่งตัวอย่างจากแผลไปตรวจด้วยวิธี PCR ซึ่งเป็นการตรวจหาสารพันธุกรรมของเชื้อไวรัสในแล็บ นี่คือวิธีหลักที่ใช้ยืนยันโรค ส่วนการตรวจเลือดตามปกติยืนยันโรคนี้ไม่ได้
เพราะการวินิจฉัยต้องอาศัยประวัติ การเล่าให้แพทย์ฟังตรง ๆ ว่าใกล้ชิดกับใครหรือไปที่ไหนมา จึงช่วยให้ตรวจได้ถูกจุดตั้งแต่ครั้งแรก และถ้าผลตรวจออกมาเป็นลบแต่อาการยังไม่หาย หรือผื่นเปลี่ยนไป ให้กลับไปพบแพทย์อีกครั้ง พร้อมนำผลตรวจและประวัติการรักษาเดิมไปด้วย
ระหว่างรอผล แยกตัว ปิดแผล และไม่ใช้ผ้าเช็ดตัวร่วมกับใคร
ช่วงที่รอไปพบแพทย์หรือรอผลตรวจคือช่วงที่ควรระวังคนในบ้านมากที่สุด ให้แยกตัวจากคนอื่น งดการสัมผัสใกล้ชิดและการมีเพศสัมพันธ์ ปิดแผลหรือตุ่มไว้ ไม่ใช้เสื้อผ้า ผ้าเช็ดตัว และเครื่องนอนร่วมกับใคร แยกจานชามช้อนส้อม ล้างมือบ่อย ๆ ด้วยสบู่หรือแอลกอฮอล์ 70% และสวมหน้ากากอนามัยให้กระชับใบหน้า
ข่าวดีคือผู้ป่วยส่วนใหญ่หายได้เอง แพทย์จะรักษาตามอาการ เช่นให้ยาแก้ปวด ดูแลแผลไม่ให้ติดเชื้อซ้ำ และเฝ้าดูภาวะแทรกซ้อน ผู้ป่วยยืนยันไม่จำเป็นต้องนอนโรงพยาบาลทุกคน หลายคนแยกตัวที่บ้านได้ โดยงดเดินทางไปจนกว่าแผลจะหายทั้งหมด สะเก็ดหลุด และมีผิวหนังใหม่ขึ้นมาปิด แต่ถ้าปวดมาก กินหรือดื่มน้ำไม่ได้ มีแผลใกล้ตา หรืออาการแย่ลง ต้องไปพบแพทย์ทันที
มีผื่นแปลก ๆ วันนี้ โทร 1422 หรือไปสถานพยาบาลใกล้บ้าน
ถ้าวันนี้คุณหรือคนในบ้านมีผื่นหรือตุ่มที่ไม่คุ้นตา อย่ารอให้มันลามทั่วตัว ให้แยกผ้าเช็ดตัวและเครื่องนอนออกตั้งแต่คืนนี้ ปิดแผลไว้ แล้วไปตรวจที่โรงพยาบาลหรือสถานพยาบาลใกล้บ้าน ถ้าไม่แน่ใจว่าควรไปที่ไหน หรืออยากถามก่อน สายด่วนกรมควบคุมโรค 1422 ตอบเรื่องนี้ได้ การไปตรวจเร็วไม่ได้ช่วยแค่ตัวเรา แต่ยังช่วยลดโอกาสที่คนนอนห้องเดียวกันจะติดเชื้อไปด้วย
คำถามที่พบบ่อย
ไทยมีผู้ป่วยฝีดาษวานรกี่ราย
กรมควบคุมโรคนับผู้ป่วยสะสมได้ 470 ราย และเสียชีวิต 3 ราย ตั้งแต่ต้นปี 2026 ถึงวันที่ 31 ตุลาคม 2026
อาการของฝีดาษวานรเป็นอย่างไร
เริ่มจากไข้ ปวดศีรษะ ปวดหลัง ปวดกล้ามเนื้อ และต่อมน้ำเหลืองโต แล้วมีผื่นที่เปลี่ยนจากจุดแดงเป็นตุ่มน้ำใส ตุ่มหนอง และตกสะเก็ด บางคนมีตุ่มแค่ไม่กี่เม็ดหรือปวดรอบทวารหนัก
ดูจากรูปผื่นได้ไหมว่าเป็นโรคนี้
ไม่ได้ ตุ่มของโรคนี้คล้ายเริมและอีสุกอีใส ต้องให้แพทย์ส่งตัวอย่างจากแผลไปตรวจด้วยวิธี PCR
ถ้าสงสัยว่าป่วยควรติดต่อที่ไหน
ไปพบแพทย์ที่สถานพยาบาลใกล้บ้าน หรือโทรสายด่วนกรมควบคุมโรค 1422 ระหว่างรอให้แยกตัวและไม่ใช้ผ้าเช็ดตัวหรือเครื่องนอนร่วมกับใคร
