สามผลสำรวจ สามตัวเลข การใช้ AI ของธุรกิจไทย

องค์กรไทยใช้ AI กันกี่เปอร์เซ็นต์ ศูนย์วิจัยของรัฐบอก 53.7% ดีลอยท์บอก 61% ส่วน Amazon Web Services บอก 43% ทั้งสามชิ้นเผยแพร่ในครึ่งหลังของปี 2026 และตัวเลขทุกชุดถูกต้องสำหรับคำถามที่แต่ละฝ่ายถาม

ความต่างมาจากคำถาม เนคเทคนับองค์กรที่ "นำ AI มาใช้แล้ว" ดีลอยท์นับองค์กรที่ "กำลังนำไปใช้" ส่วน AWS นับธุรกิจที่ "ใช้อย่างสม่ำเสมอ" เมื่ออ่านเทียบกัน สิ่งที่ทั้งสามชิ้นเห็นตรงกันมีประโยชน์กว่าตัวเลขพาดหัว คือการใช้ AI เป็นเรื่องปกติแล้ว แต่การพิสูจน์ว่าได้ผลยังไม่ปกติ

เนคเทค: ใช้เพิ่มเป็น 3 เท่า แต่ความพร้อมต่ำ

ศูนย์เทคโนโลยีอิเล็กทรอนิกส์และคอมพิวเตอร์แห่งชาติ (เนคเทค) และ สวทช. เผยแพร่ผลสำรวจความพร้อมด้าน AI ขององค์กรไทย 2026 เมื่อ 3 กันยายน ครอบคลุม 574 องค์กรภาครัฐและเอกชนใน 10 กลุ่มอุตสาหกรรม พบว่า 53.7% ใช้ AI แล้ว 36.6% มีแผนจะใช้ และ 9.8% ไม่มีแผน อัตราการใช้เพิ่มขึ้นราว 3 เท่าระหว่างปี 2024 ถึง 2026

ขนาดองค์กรสำคัญ องค์กรใหญ่ใช้ 67.2% องค์กรกลาง 48.5% และองค์กรเล็ก 43.8% ภาคการผลิตใช้มากที่สุด รองลงมาคือการศึกษา

ความพร้อมต่ำกว่าการใช้งาน ใน 308 องค์กรที่ใช้ AI คะแนนความพร้อมเฉลี่ยอยู่ที่ 40.0% ซึ่งเนคเทคจัดอยู่ระดับ "AI Aware" ด้านธรรมาภิบาลอ่อนที่สุดจาก 5 ด้าน คือ 28.9% ส่วนด้านข้อมูลและโครงสร้างพื้นฐานแข็งที่สุด 51.0% แต่มีเพียง 40.8% ที่มีข้อมูลคุณภาพพร้อมใช้กับ AI

ธนาคารโดดเด่น ได้ 70.7% เป็นกลุ่มเดียวที่ถึงระดับ "Ready" ขณะที่สถาบันการเงินที่ไม่ใช่ธนาคาร เช่น บริษัทประกันและหลักทรัพย์ ได้ 22.8%

ดัชนีความพร้อมปี 2024 ของเนคเทคสูงกว่า คือ 55.1% แต่คำนวณจากองค์กรที่ใช้ AI เพียง 103 แห่ง เนคเทคอธิบายว่าที่ลดลงเพราะองค์กรหน้าใหม่ที่พร้อมน้อยกว่าเข้ามาอยู่ในกลุ่มตัวอย่างปี 2026 ไม่ได้แปลว่าความพร้อมถดถอย

ดีลอยท์และ AWS: โครงการนำร่องมากกว่าใช้จริง

ผลสำรวจประจำปีครั้งที่ 6 ของดีลอยท์ สอบถามผู้บริหารใน 6 อุตสาหกรรมระหว่างมกราคมถึงพฤษภาคม 2026 เอกสารเผยแพร่ไม่ระบุขนาดกลุ่มตัวอย่าง ผลคือ 61% กำลังนำ AI ไปใช้ เพิ่มจาก 47% แต่มีเพียง 19% ที่ขยายผลทั่วทั้งองค์กร อีก 81% ยังอยู่ในขั้นทดลองและโครงการนำร่อง

ผลตอบแทนที่ได้ยังจำกัด ครึ่งหนึ่งของผู้ตอบบอกว่า AI ช่วยลดต้นทุน 48% เห็นประสิทธิภาพดีขึ้น แต่มีเพียง 9% ที่บอกว่า AI ทำให้เกิดรายได้ใหม่ ขณะที่ 71% มองว่าการขาดบุคลากรด้านเทคนิคคืออุปสรรค

Robert Gallagher ผู้นำด้านเทคโนโลยี สื่อ และโทรคมนาคมของดีลอยท์ ประเทศไทย ให้ความเห็นว่าองค์กรยังมอง AI เป็น "โครงการไอที" ไม่ใช่เรื่องที่ฝ่ายธุรกิจเป็นเจ้าของและผลักดันเอง

ส่วนงานศึกษาของ AWS ร่วมกับ Strand Partners ซึ่งเดอะเนชั่นรายงาน สอบถามผู้นำธุรกิจ 1,000 คนและประชาชน 1,000 คน พบว่าธุรกิจใช้ AI อย่างสม่ำเสมอ 43% เพิ่มจาก 32% เมื่อปีก่อน ในกลุ่มที่ใช้ 74% อยู่ระดับพื้นฐานที่ใช้เครื่องมือสำเร็จรูป 17% ระดับกลาง และ 9% ระดับสูง ซึ่งแทบไม่ต่างจาก 10% ปีก่อน มีธุรกิจเพียง 21% ที่มียุทธศาสตร์ AI ทางการ และ 34% ไม่มีนโยบายการใช้ AI เลย

จุดร่วมของทั้งสามชิ้น

การวัดผลคือจุดอ่อนที่ตรงกัน เนคเทคพบว่า 86.4% ขององค์กรที่ใช้ AI บอกไม่ได้ว่าได้ผลอะไร เกือบครึ่ง (49.4%) ไม่เคยวัดผลเลย และมีเพียง 13.6% ที่วัดแล้วเห็นผลบวกชัดเจน ส่วนที่แสดงมูลค่าได้ก็เป็นเรื่องต้นทุนต่ำลงและเวลาทำงานสั้นลง ไม่ใช่รายได้หรือส่วนแบ่งตลาดที่สูงขึ้น

Agentic AI คือระบบที่ทำงานหลายขั้นตอนได้เอง ยังอยู่ช่วงเริ่มต้น มี 26.0% ขององค์กรที่ใช้ AI ในกลุ่มของเนคเทคเริ่มใช้แล้ว ส่วนองค์กรที่ยังไม่ใช้ AI 51.4% ต้องการกรอบกำกับดูแลที่ชัดเจนเป็นอันดับแรก

Dr Chai Wutiwiwatchai ผู้อำนวยการเนคเทค กล่าวว่าความท้าทายไม่ใช่แค่ทำให้องค์กรเริ่มใช้ AI เนคเทคเสนอ "ชุดธรรมาภิบาล AI แห่งชาติ" ที่มีแม่แบบมาตรฐาน คลินิกความพร้อมรายอุตสาหกรรมสำหรับกลุ่มพลังงานและการเงินที่ไม่ใช่ธนาคาร และเครดิตคลาวด์สำหรับองค์กรขนาดกลาง

สำหรับผู้บริหาร ข้อสรุปที่ใช้ได้จริงคือ บริษัทไทยที่ใช้ AI อยู่ถือเป็นส่วนใหญ่ แต่บริษัทที่ชี้ผลวัดได้เป็นส่วนน้อยมาก ตัวชี้วัดถัดไปคือดัชนีความพร้อมด้าน AI ของไทย ซึ่งเปิดตัวเมื่อ 2 กรกฎาคม โดย NXPO, AIS Academy และ IRIS Consulting ตั้งเป้าประเมิน 5,000 องค์กรในปีแรก

คำถามที่พบบ่อย

องค์กรไทยใช้ AI กี่เปอร์เซ็นต์

ขึ้นอยู่กับผลสำรวจ เนคเทค (กันยายน 2026) พบว่า 53.7% ใช้ AI แล้ว ดีลอยท์พบ 61% กำลังนำไปใช้ และ AWS พบ 43% ใช้อย่างสม่ำเสมอ

ทำไมตัวเลขจึงต่างกัน

แต่ละชิ้นนิยามคำว่า "ใช้" ต่างกัน และสุ่มกลุ่มตัวอย่างต่างกัน เนคเทคสำรวจ 574 องค์กร AWS สำรวจผู้นำธุรกิจ 1,000 คน ส่วนดีลอยท์ไม่ระบุขนาดตัวอย่าง

AI ให้ผลคุ้มค่ากับบริษัทไทยหรือยัง

ส่วนใหญ่เห็นผลด้านต้นทุน ดีลอยท์พบว่า 50% ลดต้นทุนได้ แต่มี 9% ที่ได้รายได้ใหม่ ส่วนเนคเทคพบว่ามีเพียง 13.6% ของผู้ใช้ที่วัดผลแล้วเห็นผลบวกชัดเจน

แหล่งข้อมูล

• NECTEC: 2026 AI Readiness Survey, 53.7% of Thai organizations now use AI
• Deloitte Southeast Asia: Thailand's digital momentum is real, yet the AI payoff is still to be unlocked
• Nation Thailand: Thailand's AI use surges to 43%, but most firms stay stuck in basics
• Tech For Good Institute: Governance Meets Reality, Thailand Tech Governance at mid-2026

แชร์LINEFacebookXLinkedIn

การใช้ AIเนคเทคDeloitteAWSผลสำรวจไทย