ETDA และ สสวท. เปิดคู่มือจริยธรรม AI สำหรับครู
เอกสารที่เผยแพร่เดือนตุลาคมมี 9 โมดูลต่อระดับ รวมกิจกรรม 20 ชั่วโมง โดยครูเลือกปรับให้เหมาะกับห้องเรียนได้
ETDA ประกาศเผยแพร่คู่มือการจัดการเรียนรู้ด้าน AI และจริยธรรมดิจิทัลฟรีเมื่อวันที่ 4 ตุลาคม 2026 สำหรับนักเรียนชั้น ป.4 ถึง ม.6 จากนั้นสถาบันส่งเสริมการสอนวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี หรือ สสวท. ได้ประชาสัมพันธ์การดาวน์โหลด ในวันที่ 6 ตุลาคม
คู่มือจัดทำร่วมกับสำนักงานคณะกรรมการการศึกษาขั้นพื้นฐานและ UNICEF Thailand เพื่อช่วยครูชวนเด็กพิจารณาว่า AI อาจตอบผิดได้ ข้อมูลใดควรเก็บเป็นส่วนตัว และการเผยแพร่ผลงานที่สร้างด้วย AI อาจกระทบคนอื่นอย่างไร
เลือกกิจกรรมให้เข้ากับห้องเรียน
ประกาศของ ETDA ระบุว่าคู่มือแต่ละระดับมี 9 โมดูล ออกแบบสำหรับกิจกรรมรวม 20 ชั่วโมง ระดับประถมและมัธยมใช้หัวข้อหลักร่วมกัน แต่ปรับโจทย์ให้เหมาะกับวัย
ครูสามารถเลือกกิจกรรมตามผู้เรียนและเวลาเรียน โดยเอกสารประกอบด้วยจุดประสงค์ ขั้นตอน ใบกิจกรรม และแนวทางประเมินผล
โรงเรียนจึงมีสื่อสำหรับพิจารณาก่อนตัดสินใจซื้อเครื่องมือ AI เพิ่ม ทีมครูอาจเริ่มจากดูว่ากิจกรรมใดเชื่อมกับบทเรียนที่สอนอยู่แล้ว โดยไม่จำเป็นต้องตีความว่าคู่มือเป็นข้อกำหนดให้เพิ่มแพลตฟอร์มใหม่
ควรดาวน์โหลดจากหน้าทรัพยากรทางการ และใช้ไฟล์ปัจจุบันจากผู้เผยแพร่ โดยเฉพาะเมื่อได้รับสำเนาที่ส่งต่อผ่านกลุ่มสนทนา
ฝึกตรวจคำตอบและดูแลข้อมูลส่วนตัว
หัวข้อที่ประกาศครอบคลุม AI ในชีวิตประจำวัน จริยธรรม อคติ และการใช้อย่างมีวิจารณญาณ รวมถึงอัตลักษณ์ดิจิทัล ความเป็นส่วนตัว ความปลอดภัย และร่องรอยดิจิทัล ETDA ยกตัวอย่างการใช้นิทานและเกมกับเด็กประถม และการวิเคราะห์สถานการณ์ออนไลน์กับเด็กมัธยม
ครูอาจแยกให้ชัดระหว่างการสร้างคำตอบกับการตรวจสอบ เช่น ให้นักเรียนระบุว่าประโยคใดต้องหาแหล่งอ้างอิง หรืออธิบายว่าเหตุใดข้อมูลส่วนตัวบางอย่างไม่ควรถูกใส่ในคำสั่ง ตัวอย่างนี้เป็นข้อเสนอของกองบรรณาธิการ ไม่ใช่รายงานว่าโรงเรียนใดนำไปใช้แล้ว
การประเมินควรสัมพันธ์กับโจทย์ หากต้องการฝึกตรวจสอบข้อมูล สิ่งที่ควรดูคือคำอธิบายของนักเรียนว่าตรวจสอบอย่างไร ข้อความที่ AI เขียนได้สละสลวยเพียงอย่างเดียวยังไม่แสดงทักษะนั้น
ออกแบบบทเรียนจากความต้องการของเด็ก
บทความของ UNICEF เดือนเมษายน 2026 เสนอให้การออกแบบ AI คำนึงถึงวัย ความเป็นส่วนตัว ความโปร่งใส การเข้าถึง และความสามารถของเด็กในการตัดสินใจ พร้อมตั้งคำถามว่าใครจะใช้ระบบและใครรับผิดชอบผลที่เกิดขึ้น
กรอบดังกล่าวช่วยให้โรงเรียนพิจารณาคู่มือไทยได้กว้างกว่าการฝึกใช้แชตบอต ครูยังต้องตัดสินใจว่ากิจกรรมต้องใช้ข้อมูลอะไร เด็กทุกคนเข้าร่วมได้หรือไม่ และงานนั้นช่วยฝึกการคิดด้วยตนเองอย่างไร
ประกาศเดือนตุลาคมยืนยันว่ามีสื่อให้ดาวน์โหลด แต่ไม่ได้ระบุว่าเป็นตารางเรียนบังคับทั่วประเทศ ไม่ได้ยืนยันว่าทุกโรงเรียนนำไปใช้แล้ว และยังไม่ใช่หลักฐานว่าผลการเรียนดีขึ้น
ทีมครูสามารถเริ่มจากอ่าน 1 โมดูลร่วมกัน เลือกผลการเรียนรู้ที่ต้องการ แล้วกำหนดว่าจะดูผลงานแบบใดเพื่อประเมินความเข้าใจ โดยใช้ไฟล์จากหน้าดาวน์โหลดทางการเป็นจุดเริ่มต้น
คำถามที่พบบ่อย
คู่มือเหมาะกับระดับชั้นใด?
ประกาศระบุชั้น ป.4 ถึง ม.6 โดยปรับกิจกรรมระหว่างระดับประถมและมัธยมให้เหมาะกับวัย
ดาวน์โหลดฟรีหรือไม่?
ETDA และ สสวท. ระบุว่าดาวน์โหลดคู่มือได้ฟรี แต่ไม่ได้หมายความว่าเครื่องมือ AI ภายนอกทุกตัวที่โรงเรียนเลือกใช้จะฟรีหรือไม่ต้องมีบัญชี
ต้องสอนครบ 20 ชั่วโมงเป็นวิชาเดียวหรือไม่?
ETDA ระบุว่าครูเลือกและปรับกิจกรรมตามบริบทได้ ประกาศไม่ได้กำหนดตารางเรียนบังคับสำหรับทุกโรงเรียน
