เดโมแครตยึดวุฒิสภาสหรัฐ แต่ภาษีไทย 12.5% ยังไม่ขยับ

ถ้าคุณส่งของไปขายอเมริกา เช้าวันนี้คงมีคำถามเดียววนอยู่ในหัว เมื่อสภาสหรัฐเปลี่ยนมือ ภาษีเพิ่ม 12.5% ที่สินค้าไทยจ่ายอยู่ทุกวันจะเบาลงไหม และถ้าเบาลง จะเบาลงเมื่อไร คำถามนี้ตอบได้แล้วครึ่งหนึ่ง เพราะผลเลือกตั้งกลางเทอมเพิ่งออกมาครึ่งหนึ่งเหมือนกัน

ก่อนเที่ยงวันพุธที่ 4 พฤศจิกายนตามเวลาไทย หรือก่อนเที่ยงคืนวันอังคารทางฝั่งตะวันออกของสหรัฐ สำนักข่าว AP ประกาศว่าพรรคเดโมแครตยึดวุฒิสภาคืนได้แล้ว หลังชนะที่นั่งที่รีพับลิกันเคยถือไว้ถึง 6 รัฐ คือ นอร์ทแคโรไลนา เซาท์แคโรไลนา โอไฮโอ เท็กซัส แคนซัส และไอโอวา ทั้งที่ต้องการเพิ่มเพียง 4 ที่นั่ง ตามข่าวของ AP ที่ PBS NewsHour นำมาเผยแพร่ ส่วนสภาผู้แทนราษฎร AP ยังบอกว่าเร็วเกินไปที่จะประกาศผล

เมื่อวันที่ 2 พฤศจิกายน SV News อธิบายไว้ก่อนวันเลือกตั้ง ว่าภาษี 12.5% ของไทยมาจากฝ่ายบริหาร ไม่ได้มาจากสภา วันนี้ผลออกมาแล้ว คำตอบข้อนั้นยังเหมือนเดิม แต่มีบางเรื่องที่เปลี่ยนจริง และเป็นเรื่องที่คนค้าขายกับอเมริกาควรรู้ก่อนวางแผนสิ้นปี

วุฒิสภาเปลี่ยนมือแล้ว ส่วนสภาผู้แทนฯ AP ยังไม่ประกาศ

การประกาศผลของสื่อยังไม่ใช่ผลทางการ แต่เป็นสัญญาณที่ทั้งโลกใช้ดู

สื่อใหญ่ในสหรัฐจะประกาศผลหรือ call การแข่งขันในแต่ละรัฐ เมื่อมั่นใจว่าฝ่ายที่ตามอยู่ไล่ไม่ทันแล้ว แม้คะแนนจะยังนับไม่ครบ ตามที่ BBC อธิบาย ผลทางการยังต้องรอแต่ละรัฐนับและรับรองอีกหลายวัน AP เป็นสำนักข่าวที่สื่อหลายแห่งทั่วโลกใช้ผลเป็นหลัก และตั้งเกณฑ์ไว้ชัดว่าจะประกาศว่าใครคุมสภาผู้แทนฯ ก็ต่อเมื่อพรรคหนึ่งได้ครบ 218 จาก 435 ที่นั่ง ตามที่ SBS News รายงาน

สื่ออื่นเดินไปก่อนแล้ว CBS News คาดการณ์ว่าเดโมแครตได้ทั้งสภาผู้แทนฯ และวุฒิสภา NBC, CNN และนิวยอร์กไทมส์ก็คาดการณ์ว่าเดโมแครตได้สภาผู้แทนฯ เช่นกัน ฝั่ง AP เองเขียนในข่าวว่าเดโมแครตพลิกที่นั่งสภาผู้แทนฯ ได้แล้ว 7 ที่นั่ง ขณะที่ต้องการเพิ่มสุทธิเพียง 3 ที่นั่งก็จะได้เสียงข้างมาก ภาพรวมจึงเอียงไปทางเดียวกัน เหลือแค่ AP ที่ยังรอให้ตัวเลขครบเกณฑ์ของตัวเอง

ถ้าดูตัวเลข ณ เวลา 12:50 น. ตามเวลาไทย หน้าผลเลือกตั้งของ BBC นับวุฒิสภาได้เดโมแครต 52 ที่นั่ง รีพับลิกัน 41 ที่นั่ง โดยนับรวมที่นั่งที่ไม่ได้เลือกตั้งปีนี้ และยังรออีก 7 ที่นั่ง ส่วนสภาผู้แทนฯ ประกาศผลแล้ว 322 จาก 435 เขต เดโมแครตได้ 202 รีพับลิกันได้ 120 พูดง่าย ๆ คือ วุฒิสภาจบแล้ว แต่ตามการนับนี้ เดโมแครตยังต้องได้อีก 16 ที่นั่งจึงจะครบ 218 และตัวเลขทั้งหมดยังขยับได้ตลอดวัน

ภาษี 12.5% ยังอยู่ในมือ USTR ไม่ได้ลดตามผลโหวต

นี่คือจุดที่คำตอบของวันที่ 2 พฤศจิกายนยังใช้ได้ทุกคำ

ภาษีเพิ่ม 12.5% ที่สินค้าไทยส่วนใหญ่จ่ายตั้งแต่ 24 กรกฎาคม 2026 มาจากกฎหมายที่เรียกกันว่า Section 301 ซึ่งสภาคองเกรสออกไว้ตั้งแต่ปี 1974 กฎหมายนี้ให้อำนาจขึ้นภาษีกับผู้แทนการค้าสหรัฐ หรือ USTR หน่วยงานที่ดูแลการค้าของรัฐบาลอเมริกา โดยประธานาธิบดีสั่งการได้ หรือพูดอีกแบบคือ สภามอบอำนาจนี้ออกไปตั้งแต่ตอนออกกฎหมายแล้ว ตามที่หน่วยวิจัยของสภาคองเกรส (CRS) อธิบายไว้ในรายงานเดือนกรกฎาคม

ลองนึกภาพว่าภาษีคือก๊อกน้ำ คนที่มือจับก๊อกอยู่ตอนนี้คือ USTR กับประธานาธิบดี ส่วนสภาเป็นคนวางท่อ ถ้าอยากเปลี่ยนว่าน้ำจะไหลแรงแค่ไหน สภาต้องรื้อท่อใหม่ด้วยการออกกฎหมาย ซึ่งต้องผ่านทั้งสองสภาแล้วไปจบที่โต๊ะประธานาธิบดีอยู่ดี ผลเลือกตั้งวันนี้จึงเปลี่ยนคนที่จะมาวางท่อในปีหน้า แต่ยังไม่ได้เปลี่ยนมือที่จับก๊อก

จนถึงวันที่ 4 พฤศจิกายน USTR ยังไม่ได้ประกาศเปลี่ยนอัตราของไทย และสภาชุดใหม่จะเริ่มวาระวันที่ 3 มกราคม 2027 ก่อนหน้านั้นสภาชุดเดิมที่รีพับลิกันคุมทั้งสองสภายังทำงานต่อไป ช่วงสองเดือนนี้ผู้ส่งออกจึงควรวางแผนเหมือนภาษี 12.5% ยังอยู่ครบ

สภาใหม่ทำอะไรได้ และทำไม veto ยังเป็นกำแพงสูง

สภาไม่ได้ไร้อำนาจเรื่องภาษี แค่ต้องเดินทางไกลกว่ามือที่จับก๊อก

รายงานของ CRS ฉบับเดียวกันเขียนไว้ว่าสภาแก้ Section 301 ได้ เช่น กำหนดให้การขึ้นภาษีทุกครั้งต้องได้รับความเห็นชอบจากสภาก่อน หรือลงมติล้มคำสั่งภาษีเป็นเรื่อง ๆ ไป ซึ่งทางหลังยังไม่ชัดว่าใช้กับ Section 301 ได้หรือไม่ ทั้งสองทางมีปลายทางเดียวกัน คือต้องเป็นกฎหมายที่ประธานาธิบดีใช้สิทธิ์ยับยั้งหรือ veto ได้

การล้ม veto ต้องใช้เสียงสองในสามของแต่ละสภา คือ 67 จาก 100 วุฒิสมาชิก และ 290 จาก 435 ส.ส. ถ้าเดโมแครตได้วุฒิสภาราว 52 ที่นั่งตามตัวเลขตอนนี้ ก็ยังต้องหาเสียงจากฝั่งรีพับลิกันมาเพิ่มอีกราว 15 คน ทรัมป์เองก็ส่งสัญญาณชัด คืนวันอังคารเขาโพสต์ภาพหมวกแก๊ปสีแดงที่ปักคำว่า VETO และบอกว่าตัวเองมีอำนาจ veto ที่แข็งแรง ตามข่าวของ AP

อีกด้านหนึ่ง ทรัมป์บอกกับนิวยอร์กไทมส์ว่าพร้อมยอมรับผลเลือกตั้ง และน่าจะหาทางตกลงกับเดโมแครตได้ ตามที่ AP อ้างไว้ สิ่งที่เปลี่ยนจริงในวุฒิสภาคือ เดโมแครตจะเปิดการสอบสวนรัฐบาลได้มากขึ้น และขวางการแต่งตั้งรัฐมนตรีหรือผู้พิพากษาที่ทรัมป์เสนอได้ ส่วนเรื่องภาษี ผลสำรวจผู้มาใช้สิทธิ์ของ AP พบว่าราวสองในสามมองว่านโยบายภาษีของทรัมป์ทำให้เศรษฐกิจแย่ลง ตัวเลขนี้เป็นความเห็นของผู้เลือกตั้ง ยังไม่ใช่นโยบาย

ทางที่ใกล้กว่าของผู้ส่งออกไทยยังเป็นโต๊ะเจรจา

ถ้าภาษี 12.5% จะลดในเร็ว ๆ นี้ ทางที่มีแววที่สุดยังเป็นการคุยกันระหว่างสองรัฐบาล

ศุภจี สุธรรมพันธุ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์ ให้สัมภาษณ์กับกรุงเทพธุรกิจเมื่อวันที่ 8 ตุลาคมว่าหวังจะปิดข้อตกลงภาษีกับสหรัฐได้ในเดือนพฤศจิกายน ตอนนั้นสองฝ่ายตกลงกันในหลักการแล้ว เหลือรายละเอียดปลีกย่อยที่ต้องผ่านขั้นตอนทางกฎหมาย และเธออยากให้ลงนามได้ถ้าผู้นำสองประเทศพบกันที่การประชุมสุดยอดอาเซียนในฟิลิปปินส์ ทำเนียบประธานาธิบดีฟิลิปปินส์ยืนยันแล้วว่าทรัมป์จะไปร่วมงานนี้ ซึ่งจัดวันที่ 16 ถึง 18 พฤศจิกายน ตาม Daily Tribune ทั้งหมดนี้ยังเป็นเป้าหมาย ยังไม่มีการลงนาม

อีกเรื่องที่ต้องดูควบคู่กันคือ USTR ยังมีการสอบสวนตาม Section 301 อีกเรื่องที่มีไทยอยู่ในรายชื่อ คือเรื่องกำลังการผลิตส่วนเกิน หมายถึงโรงงานที่ผลิตได้เกินความต้องการและอยู่ได้เพราะนโยบายของรัฐ จนต้องระบายของไปขายต่างประเทศ Thai Examiner รายงานเมื่อ 3 ตุลาคมว่ากลุ่มที่ถูกจับตาคือรถยนต์และชิ้นส่วน เครื่องจักร และยางกับผลิตภัณฑ์ยาง ถ้าธุรกิจของคุณอยู่ในสามกลุ่มนี้ ข่าวจาก USTR สำคัญกับคุณไม่น้อยกว่าผลเลือกตั้ง

สิ่งที่ผู้ส่งออกทำได้ตั้งแต่วันนี้

ผลเลือกตั้งยังนับไม่จบ แต่การบ้านของผู้ส่งออกเริ่มได้เลย

อย่างแรก เช็กว่าสินค้าของคุณได้รับยกเว้นหรือไม่ วันที่ภาษีเริ่มใช้ กระทรวงพาณิชย์ประเมินว่ามีสินค้าไทยราว 2,120 รายการที่ไม่ต้องจ่ายภาษีเพิ่ม คิดเป็นมูลค่ามากกว่าครึ่งของสินค้าที่ไทยส่งไปสหรัฐ ตามที่ The Nation รายงาน แต่ต้องดูจากพิกัดศุลกากรสหรัฐ 8 หลักของสินค้าแต่ละตัว เพราะข้อยกเว้นบางข้อใช้กับบางพิกัดเท่านั้น

จากนั้นจดสามช่วงเวลาไว้ในปฏิทิน ช่วงไม่กี่วันนี้ ดูว่า AP ประกาศผลสภาผู้แทนฯ เมื่อไร วันที่ 16 ถึง 18 พฤศจิกายน ดูว่าไทยกับสหรัฐลงนามข้อตกลงภาษีที่การประชุมอาเซียนได้หรือไม่ และวันที่ 3 มกราคม 2027 วันที่สภาชุดใหม่เริ่มทำงาน ถ้าภาษีของไทยจะเปลี่ยนในเร็ว ๆ นี้ ทางเจรจามีกำหนดการที่มาถึงก่อนทางสภา

คำถามที่พบบ่อย

เดโมแครตชนะทั้งสองสภาแล้วหรือยัง

AP ประกาศแล้วว่าเดโมแครตชนะวุฒิสภา ส่วนสภาผู้แทนฯ AP ยังไม่ประกาศ ณ เวลา 12:50 น. วันที่ 4 พฤศจิกายนตามเวลาไทย แม้ CBS News, NBC, CNN และนิวยอร์กไทมส์จะคาดการณ์แล้วว่าเดโมแครตชนะ

ภาษี 12.5% ของไทยจะลดเมื่อไร

ยังไม่มีวันที่แน่นอน อัตรานี้เปลี่ยนได้โดย USTR ภายใต้การสั่งการของประธานาธิบดี หรือผ่านข้อตกลงที่ไทยกำลังเจรจา ซึ่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงพาณิชย์หวังว่าจะปิดได้ในเดือนพฤศจิกายน

สภาชุดใหม่เริ่มทำงานเมื่อไร

วันที่ 3 มกราคม 2027 ก่อนหน้านั้นสภาชุดเดิมที่รีพับลิกันคุมทั้งสองสภายังทำงานต่อไป

ผลที่ AP ประกาศเป็นผลทางการหรือยัง

ยังไม่ใช่ สื่อประกาศผลเมื่อมั่นใจว่าฝ่ายที่ตามอยู่ไล่ไม่ทัน ผลทางการต้องรอแต่ละรัฐนับและรับรอง บางรัฐ เช่น อะแลสกา ยังไม่คาดว่าจะนับบัตรทางไปรษณีย์ส่วนใหญ่เสร็จก่อนวันที่ 18 พฤศจิกายน

แหล่งข้อมูล

• PBS NewsHour (AP): Democrats take control of the Senate after winning key midterm races
• PBS NewsHour (AP): Trump says Democrats 'did a good job,' blames Republican candidates for midterm losses
• WTOP (AP): The Latest, voters hand Democrats Senate control
• SBS News: US midterm elections 2026 live results
• CBS News: Live election results for the 2026 midterms
• BBC News: US midterm elections results 2026
• BBC News: When will we know who wins control of Congress?
• Congressional Research Service: Legal authority for Section 301 tariffs to address forced labor and excess manufacturing capacity
• USTR: Press releases, November 2026
• กรุงเทพธุรกิจ: ศุภจี หวังไทย-สหรัฐปิดดีลภาษี พ.ย.นี้
• Daily Tribune: Trump to visit Philippines for ASEAN summit
• Thai Examiner: US raises the stakes on industrial capacity and transshipments
• The Nation: Thailand moves to shield exporters from 12.5% US tariff